Amniyosentez, fet\u00fcs\u00fc \u00e7evreleyen amniyotik s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fini almakt\u0131r. Ayr\u0131k veya a\u00e7\u0131k omurga anlam\u0131na gelen spina bifida gibi kromozomal bozukluklar\u0131n te\u015fhisinde kullan\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 zamanda omurilik veya beynin geli\u015fimindeki anormallikler anlam\u0131na gelen a\u00e7\u0131k n\u00f6ral t\u00fcp defekti de bu yolla te\u015fhis edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Amniyosentez testi \u00e7o\u011funlukla hamileli\u011fin 15. ve 20. haftalar\u0131 aras\u0131nda uygulan\u0131r. Her hamileye de\u011fil kromozom anormalli\u011fi riski y\u00fcksek olan hamilelere tavsiye edilir. \u00d6zellikle do\u011fum esnas\u0131nda 35 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck kad\u0131nlarda yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir. Amniyosentez testinin uygulamas\u0131 ise \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n
Bu \u015fekilde test olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde uygulanabilir.<\/p>\n\n\n\n
Amniyosentez s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda anne biraz kramp ve a\u011fr\u0131 hissedebilir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra nadir durumlarda \u015fu risklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilir:<\/p>\n\n\n\n
Bu riskler i\u00e7in uzmanlar gerekli \u00f6nlemleri alarak anneyi do\u011fru \u015fekilde y\u00f6nlendirir. Bu nedenle risklerin g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Amniyosentez s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda annede biraz kramp ve a\u011fr\u0131 hissi olduk\u00e7a normaldir. Bu durumda annenin daha fazla a\u011fr\u0131 hissetmemesi i\u00e7in 24 saat s\u00fcresince yorucu aktivitelerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131 tavsiye edilir. Ayn\u0131 zamanda 15 dakikadan uzun s\u00fcre ayakta durulmamas\u0131 da doktorlar\u0131n \u00f6nerileri aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
CVS, plasenta dokusunun bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fini almakt\u0131r. Fet\u00fcs ile ayn\u0131 genetik materyali i\u00e7eren bu test ile kromozomal anormallikler ve di\u011fer genetik problemler \u00f6nceden g\u00f6r\u00fclebilir. Bu i\u015flem, amniyosentezden farkl\u0131 olarak a\u00e7\u0131k n\u00f6ral t\u00fcp defekti hakk\u0131nda uzmanlara bilgi vermez.<\/p>\n\n\n\n
CVS i\u015flemi, ailesinde daha \u00f6nce plasenta dokusunda genetik kusur olu\u015fmu\u015f bir birey bulunan hamilelere tavsiye edilir. Kromozomal anormallik riski y\u00fcksek olan annelerin de CVS yapt\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Testin \u00f6nerilmesi ve gereklili\u011fi konusunda kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ve do\u011fum uzmanlar\u0131 ebeveynleri bilgilendirir.<\/p>\n\n\n\n
Bu i\u015flem \u00e7o\u011funlukla gebelikteki 10. ve 13. hafta aral\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131l\u0131r. \u0130\u015flemin uygulama basamaklar\u0131 ise \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n
Bunun yan\u0131 s\u0131ra doktorlar, plasenta h\u00fccrelerini \u00f6rnekleyebilmek i\u00e7in kar\u0131ndan veya rahimden i\u011fne sokularak yap\u0131lan transabdominal CVS i\u015flemini de tercih edebilir.<\/p>\n\n\n\n
CVS i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda bir miktar kramp ve a\u011fr\u0131 hissi olduk\u00e7a normaldir. \u0130\u015flemin yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen \u00e7ok fazla riski bulunmamakla birlikte en \u00f6nemli risk annenin dokusu ile bebe\u011fin dokusunun kar\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra %1 ihtimalle d\u00fc\u015f\u00fck riski de bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n
CVS i\u015fleminden sonra t\u0131pk\u0131 amniyosentez i\u015fleminde oldu\u011fu gibi annenin a\u011f\u0131r i\u015flerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131, \u00e7ok fazla ayakta durmamas\u0131 \u00f6nerilir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca istirahat ederek, a\u011f\u0131r kald\u0131rmadan ve egzersiz yapmadan birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin ge\u00e7irilmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Kordosentez, bebe\u011fin kan\u0131n\u0131n bir \u00f6rne\u011finin g\u00f6bek kordonundan al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu i\u015flem, baz\u0131 genetik bozukluklar\u0131, enfeksiyonlar\u0131 ve kan durumlar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in tercih edilir. Bu i\u015flem ayn\u0131 zamanda g\u00f6bek kordonu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bebe\u011fe kan veya ila\u00e7 vermek i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r. Kordosentez, amniyosentez ve koryon villus gibi daha d\u00fc\u015f\u00fck risk bar\u0131nd\u0131ran i\u015flemlerin bulunmas\u0131 nedeni ile \u00e7ok fazla tercih edilmeyebilir. \u00c7o\u011funlukla bebekte aneminin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilebilmesi amac\u0131yla doktorlar taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kordosentez, gebeli\u011fin 18. haftas\u0131ndan sonra uygulan\u0131r. Geli\u015fmekte olan bebekte fetal aneminin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit etmek ve tedavi etmek amac\u0131yla tercih edilir. Dolay\u0131s\u0131yla gebeli\u011finde bu t\u00fcr riskler bulunan kad\u0131nlarda kordosentez i\u015flemi yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Kordosentez, di\u011fer i\u015flemlere oranla daha fazla prosed\u00fcr gerektirebilir. \u0130\u015flemde olu\u015fabilecek genel riskler \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar, i\u015flem \u00f6ncesinde bu t\u00fcr yayg\u0131n veya yayg\u0131n olmayan riskler i\u00e7in annelere gerekli bilgilendirmeleri yapar.<\/p>\n\n\n\n
CVS ve amniyosentez, teknik olarak birbirine benzeyen ve hemen hemen birbirine yak\u0131n sonu\u00e7lar veren i\u015flemlerdir. Bu i\u015flemlerde tek fark uygulanabilecekleri gebelik haftal\u0131\u011f\u0131 ve uygulama \u015fekilleridir. CVS 10. ve 13. hafta aral\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131l\u0131rken amniyosentez ise 15. ve 20. hafta aral\u0131\u011f\u0131nda uygulan\u0131r. CVS ile a\u00e7\u0131k n\u00f6ral t\u00fcp defekti hakk\u0131nda da bilgi al\u0131nmaz. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015flemlerin sundu\u011fu sonu\u00e7lara ve gebelik aral\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re en uygun testler, kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ve do\u011fum uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan annelere \u00f6nerilir.<\/p>\n\n\n\n
Gebelikte tan\u0131 testlerinin gereklili\u011fi ve kullan\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda mutlaka doktorunuza dan\u0131\u015fman\u0131z tavsiye edilir.<\/p>\n\n\n\n