Obezite d\u0131\u015f tehdit kadar tehlikeli mi, dilerseniz \u00f6nce ona bakal\u0131m. Evet tehlikeli \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumumuzda en yayg\u0131n, \u00fcstelik sinsi ve m\u00fccadelesi zor bir hastal\u0131k. 200 dolay\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan sebebi veya tetikleyicisi. \u00d6rne\u011fin diyabet, kanser, y\u00fcksek tansiyon, inme, osteoartrit, KOAH, depresyon, k\u0131s\u0131rl\u0131k gibi. Bunlardan sadece diyabetle ilgili rakamlar bile \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131. \u015eu anda 12 milyon insan\u0131m\u0131z \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanm\u0131\u015f ve sa\u011fl\u0131k b\u00fct\u00e7esinin hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc mecburen buraya gidiyor. Her ge\u00e7en g\u00fcn diyabet olma ya\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zda, gen\u00e7lerimizde hastal\u0131kla birlikte \u00f6\u011frenme sorunlar\u0131 da ba\u015f g\u00f6steriyor. G\u00f6n\u00fcll\u00fc ve g\u00fcvenilir bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc olan World Obesity\u2019nin \u00f6ng\u00f6r\u00fclerine g\u00f6re 2035\u2019te, bundan sadece 10 y\u0131l sonra d\u00fcnya \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n 2\/5 i obez, yani hasta olacak. Ekonomik y\u00fck\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra bu rakam \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve alarm edici.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de \u015fu anda eri\u015fkin n\u00fcfusun sadece 1\/3 \u00fc boyuna g\u00f6re olmas\u0131 gereken sa\u011fl\u0131kl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kta; 1\/3 \u00fc fazla kilolu, 1\/3 \u00fc ise obez. Demek oluyor ki toplumumuzun 2\/3 \u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil! D\u00fcped\u00fcz bildi\u011finiz hasta ama fark\u0131nda de\u011fil, ald\u0131rm\u0131yor veya \u00e7o\u011funlukla da obeziteyle m\u00fccadeleyi b\u0131rakm\u0131\u015f gibi. Pekiyi vatanda\u015f\u0131m\u0131z obeziteyi hem bir hastal\u0131k olarak g\u00f6rm\u00fcyor hem de yeterince m\u00fccadele edemiyor da Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ne yap\u0131yor? \u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr hepimizin aile hekimi var; onlar kay\u0131tl\u0131 n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n kilosunu, bel \u00e7evresini \u00f6l\u00e7\u00fcyor, beden kitle endeksini takip ediyor mu? \u00dcstelik e-nab\u0131z, sa\u011fl\u0131k kay\u0131t program\u0131nda bunlar\u0131n kaydedilmesi i\u00e7in yer var.<\/p>\n\n\n\n
M\u00fccadelemizi do\u011fru zemine oturtmak i\u00e7in \u00f6nce ad\u0131n\u0131 do\u011fru koymal\u0131, sorunu do\u011fru tan\u0131mlamal\u0131y\u0131z: 1. Obezite hastal\u0131kt\u0131r, hem de k\u00f6t\u00fc bir hastal\u0131kt\u0131r. 2. Obezite toplumumuzun \u00e7o\u011funlu\u011funu etkilemekte ve gelece\u011fini her bak\u0131mdan tehlikeye sokmaktad\u0131r. O nedenle obeziteye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele herkesin g\u00f6revidir. 3. Obezitenin sebepleri ve tedavisi karma\u015f\u0131kt\u0131r, ister birey olarak, ister kurum olarak m\u00fccadele edilsin destek veya yard\u0131m al\u0131nmadan, multidisipliner \u00e7al\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmadan \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek bir sorun de\u011fildir. Do\u011fru yakla\u015f\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da \u00f6nlenebilir bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n
\u201cYA\u015eAMDA\u015eLIK\u201d TEMEL EKSEN\u0130NDE YEN\u0130 B\u0130R MEDEN\u0130YET OLU\u015eTURMALIYIZ<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uzun y\u0131llar obez insanlar yemek yemeye kar\u015f\u0131 iradesizlikle su\u00e7land\u0131 ve konu sadece bireylerin sorunu olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bunun sonucunda bas\u0131nda, televizyonda, sosyal medyada \u00e7e\u015fitli diyet programlar\u0131, zay\u0131flama re\u00e7eteleri, egzersiz uygulamalar\u0131, \u015farlatanlar moda oldu ve olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ya da g\u0131da ve i\u00e7ecek end\u00fcstrisi, GDO\u2019lar, m\u0131s\u0131r \u015furuplar\u0131, palmiye ya\u011flar\u0131 su\u00e7lanarak bunlar\u0131 hedef alan yasal d\u00fczenlemeler pe\u015finde ko\u015fuldu. Bunlar\u0131n hepsinde elbette do\u011fruluk pay\u0131 vard\u0131r ve gerekenler mutlaka yap\u0131lmal\u0131d\u0131r ancak obezitenin t\u00fcm d\u00fcnyada bu kadar yayg\u0131n olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli k\u00f6k sebeplerinden birisi i\u00e7inde halen ya\u015famakta oldu\u011fumuz ancak sonuna geldi\u011fimiz ekosistemdir. \u0130nsan\u0131 merkeze alan al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z antroposen \u00e7a\u011f\u0131 ve onun do\u011furdu\u011fu medeniyet yerine \u201cYa\u015famda\u015fl\u0131k\u201d temel ekseninde yeni bir medeniyet olu\u015fturamazsak obeziteyle m\u00fccadelemizi de gelece\u011fimizi de kaybederiz.<\/p>\n\n\n\n Obezitenin bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda en \u00e7ok sarst\u0131\u011f\u0131 iki \u00fclke ABD ve \u0130ngiltere\u2019dir, yani bat\u0131 medeniyetinin iki temel ta\u015f\u0131d\u0131r ve bu tesad\u00fcf de\u011fildir. Sorunlarla dolu Antroposen \u00e7a\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fcr\u00fclt\u00fclerle, krizlerle kapan\u0131rken yeni o kadar h\u0131zla zuhur etmiyor, sanc\u0131lar \u00e7ekiliyor. \u0130\u015fte bireysel, kurumsal veya toplumsal obezite m\u00fccadelesi bize yeniyi kurmada da \u00e7ok \u00f6nemli bir yol g\u00f6sterici ve model olacak, bu m\u00fccadeleyi kazanacaklar do\u011fadaki b\u00fct\u00fcn canl\u0131 varl\u0131klar\u0131n bir arada kollan\u0131p korundu\u011fu, sadece insan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ve s\u0131n\u0131rs\u0131z t\u00fcketimin pompalanmad\u0131\u011f\u0131 ya\u015famda\u015fl\u0131\u011f\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 aralay\u0131p gelece\u011fe g\u00fcvenle bakacak.<\/p>\n\n\n\n Elbette yeniyi kurarken hastalar\u0131m\u0131z\u0131 ihmal edemeyiz. Obezite bir hastal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in burada ilk g\u00f6rev sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan birinci derecede sorumlu aile hekimimiz ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcyor. Onlar\u0131n \u00f6nce te\u015fhisi koymas\u0131 ve sonras\u0131nda ki\u015finin obeziteyi sadece bir kilo verme meselesi olarak g\u00f6rmemesini ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yepyeni ya\u015fam bi\u00e7imine ge\u00e7i\u015f yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 gerek. Bakanl\u0131k ile aile hekimleri ve hem\u015fireler, yan\u0131 ba\u015flar\u0131ndaki eczac\u0131lar, kamuda g\u00f6revli veya yerel y\u00f6netimlerin deste\u011fiyle hep devrede olacak diyetisyen, psikolog, fizyoterapist ve di\u011fer sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n s\u0131ms\u0131k\u0131 bir ekip olarak m\u00fccadeleye devam etmesi laz\u0131m*. Morbid obezite dedi\u011fimiz beden kitle endeksi \u00e7ok y\u00fcksek ve e\u015flik eden a\u011f\u0131r problemlerin oldu\u011fu durumda etkinli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f ila\u00e7 ve cerrahi y\u00f6ntemlerin kullan\u0131lmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Obezitenin cerrahi dahil, maalesef t\u00fcm tedavilerinde n\u00fcksler s\u0131kt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc ya\u011f h\u00fccreleri bir kere \u015fi\u015fmanl\u0131k ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda genetik olarak kendini programlar ve bizi hep yemek yemeye zorlar. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in de obeziteden kurtulmak kolay de\u011fildir ve bireysel d\u00fczeyde de kararl\u0131l\u0131kla sava\u015fmay\u0131 gerektirir. Bu nedenle gelecek nesillerin obez olmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyici politikalar\u0131n yerle\u015ftirilmesi obezitenin giderilmesi i\u00e7in \u00e7aba sarf etmek kadar \u00f6nemlidir. Hatta daha da \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n ESK\u0130 Y\u00d6NTEM VE ALI\u015eKANLIKLARLA BU SORUNU \u00c7\u00d6ZEMEY\u0130Z<\/strong><\/p>\n\n\n\n Obeziteyle m\u00fccadele etmek sadece yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fi ve yap\u0131lar\u0131n g\u00f6revi de\u011fildir. E\u011fitim, spor, maliyeden sorumlu bakanl\u0131klar\u0131n, SGK\u2019n\u0131n, TBMM nin de yapmas\u0131 icap eden pek \u00e7ok i\u015f var. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc bo\u015funa m\u0131 \u201cHer Politikada Sa\u011fl\u0131k\u201d slogan\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor? Bu kadar yayg\u0131n ve karma\u015f\u0131k bir hastal\u0131k ancak kamunun ve t\u00fcm toplumun birlikte etkin \u00e7abas\u0131yla, deste\u011fiyle ba\u015far\u0131l\u0131 olabilir. \u0130\u015fte o deste\u011fi sa\u011flayabilmek ve bu b\u00fcy\u00fck sorunu g\u00f6\u011f\u00fcsleyebilmek i\u00e7in devlet, yerel y\u00f6netimler, konuyla ilgili STK\u2019lar, akademisyenler, aktivist ve g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, startuplar, \u015firketler, vatanda\u015flar birlikte omuz omuza \u00e7al\u0131\u015fabilme becerisini g\u00f6stererek \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeliyiz. Bu, ilgili t\u00fcm taraflar i\u00e7in yeni bir zihniyet, yeni bir yap\u0131lanma ve yeni bir dil kurmay\u0131, yeni teknolojik olanaklardan alabildi\u011fine yararlanmay\u0131 gerektirir. 20.y\u00fczy\u0131ldan kalma eski y\u00f6ntem ve al\u0131\u015fkanl\u0131klarla bu sorunu \u00e7\u00f6zemeyiz. Obezite m\u00fccadelesinde multidisipliner bi\u00e7imde i\u015fbirli\u011fi ve birlikte yaratma ilkeleriyle yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yakla\u015f\u0131mlar sonucunda elde edilecek bir ba\u015far\u0131 h\u0131zl\u0131 ya\u015flanma veya enflasyon gibi di\u011fer karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde de bize rehber olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n *Hemen \u015fimdi, siz de beden kitle indeksinizi (A\u011f\u0131rl\u0131k (kg) \/ boy (m2)) hesaplamak ister misiniz? <\/em><\/p>\n\n\n\n 25 den fazla ise aman D\u0130KKAT!<\/em><\/p>\n\n\n\n Prof. Dr. Melih Bulut<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Obezite d\u0131\u015f tehdit kadar tehlikeli mi, dilerseniz \u00f6nce ona bakal\u0131m. Evet tehlikeli \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumumuzda en yayg\u0131n, \u00fcstelik sinsi ve m\u00fccadelesi zor bir hastal\u0131k. 200 dolay\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan sebebi veya tetikleyicisi. \u00d6rne\u011fin diyabet, kanser, y\u00fcksek tansiyon, inme, osteoartrit, KOAH, depresyon, k\u0131s\u0131rl\u0131k gibi. Bunlardan sadece diyabetle ilgili rakamlar bile \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131. \u015eu anda 12 milyon insan\u0131m\u0131z \u015feker […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7571,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-7516","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uzman-gorusleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7516"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7516\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7939,"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7516\/revisions\/7939"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elika.app\/hamile-kadin-bebek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}